O polskiej kuchni regionalnej

Polską kuchnię regionalną można podzielić na kilka głównych obszarów: podhalański, śląski, małopolski, wielkopolski, mazowiecki, mazursko-warmiński oraz pomorski. Różnice oraz rodzaj regionalnej żywności chłopskiej były uwarunkowane, po pierwsze, czynnikami gospodarczymi, rolniczymi i handlowymi oraz bogactwem naturalnego środowiska geograficznego, a po drugie – tradycyjnymi preferencjami smakowymi.

Tradycyjne preferencje smakowe

Na przykład na terenach podgórskich, gdzie uprawiano głównie owies, mąka owsiana stanowiła podstawę codziennej diety. W kuchni kaszubskiej znaczącą rolę odgrywały ryby, podobnie jak gęsi w jadłospisie mieszkańców Pomorza. W regionach na wschód od Wisły typowym daniem były pierogi pieczone. Nadziewano je ziemniakami, serem, kapustą, grzybami, kaszą gryczaną oraz jaglaną. Dotyczyło to również pierogów gotowanych, które dziś jada się w całej Polsce. Warto wspomnieć, że na Pomorzu, Podlasiu i w Wielkopolsce danie to zyskało popularność dopiero w okresie międzywojennym. Znacznie później, bo po II wojnie światowej, pierogi zaczęto serwować na Warmii i Mazurach.

Kuchnia okolic Łęcznej

Kuchnia okolic Łęcznej jest częścią lubelskiej kuchni regionalnej. Wywodzi się ona z tak zwanej kuchni chłopskiej, nazywanej niekiedy „kuchnią ubogich”, w której ostrożnie wyliczano każdy kilogram zakupionego mięsa lub innych składników (takich jak masło i jajka). Potrawy składały się głównie z mąki, doprawionej skwarkami lub słoniną. Latem spożywano duże ilości surowych owoców i warzyw, natomiast zimą jedzono głównie kapustę kiszoną.

Zupy

Oprócz wspomnianych wcześniej pierogów, kuchnia okolic Łęcznej charakteryzowała się różnorodnością zup. Zupa była w istocie posiłkiem spożywanym przez cały dzień – jadano ją rano, po południu i wieczorem. Tradycyjna zupa bazowała na składnikach o niskiej wartości odżywczej. Posiłki na chłopskich stołach opierały się na mące i ziemniakach, a ich nazwy – takie jak „lemieszka” czy „prażucha” – do dziś budzą pewne zaskoczenie. Choć prawdą jest, że kuchnia regionalna to „kuchnia ubogich”, to w tym regionie rozwijała się również „kuchnia dworska”, znacznie bogatsza w możliwości kulinarne. Przy przygotowywaniu potraw dworskich wykorzystywano wiele warzyw i owoców przyrządzanych na różne sposoby. Popularnym daniem kuchni dworskiej były tak zwane „gołąbki” (farsz z kaszy gryczanej, ryżu lub mięsa zawijany w liście kapusty) oraz „dziady” – placki z buraków cukrowych. Przygotowywano je na Dzień Wszystkich Świętych i rozdawano żebrakom przed kościołami.

Tradycyjna kuchnia regionu żółkiewskiego

Tradycyjne gotowanie w regionie żółkiewskim jest częścią kuchni ukraińskiej, bogatej w różnorodne smaki i produkty. Opiera się ona na pieczywie oraz potrawach przyrządzanych głównie z mąki i zbóż. Znaczącą rolę odgrywają również mięsa, warzywa i ryby. Chleb, pieczony niekiedy w specjalnych piecach, pełni także ważną funkcję w obrzędach – szczególnym przykładem jest tak zwany korowaj. Istnieje liczna grupa dań z gotowanego ciasta: wareniki z różnymi nadzieniami, takimi jak twaróg, ziemniaki czy wiśnie. Do tej grupy należą słynne i bardzo popularne „pierogi ruskie”, nadziewane samym twarogiem (na słodko z dodatkiem rodzynek), samymi ziemniakami (w wersji wytrawnej) lub ziemniakami z twarogiem. Kolejna odmiana „pierogów” – pielmieni – również spożywana na Ukrainie, została prawdopodobnie zapożyczona z kuchni rosyjskiej.

Danie narodowe

Daniem narodowym w tym regionie jest barszcz ukraiński. Najczęściej podaje się go jako czystą zupę z dodatkiem konkretnych warzyw (fasoli), łyżką kwaśnej śmietany oraz drożdżowym pasztecikiem. Barszcz może mieć bardzo zróżnicowany smak: od wersji warzywnej, przez mięsną, aż po przygotowaną na wywarze rybnym. Przyrządzanie barszczu ukraińskiego traktuje się jako swoisty test – mówi się, że po barszczu można poznać, czy w danym domu gospodyni jest dobra. Inne popularne zupy to kapuśniak oraz juszka. Spożywa się wołowinę, wieprzowinę, baraninę i drób. Ulubioną narodową potrawą jest słonina, przyrządzana na liczne sposoby: solona, wędzona, duszona, a nawet na słodko (jako deser). Słoninę jada się zazwyczaj z chlebem i musztardą (tradycyjne odmiany to Czarcia i Kozacka) lub z ziemniakami. Dodaje się ją (zazwyczaj podsmażoną) do niemal wszystkich dań wytrawnych (zup i dań głównych) oraz jako nadzienie do innych mięs, aby zwiększyć ich soczystość. Wśród napojów należy wymienić kwas, podawany niekiedy z jagodami lub z dodatkiem soku z brzozy. Istnieje również wiele odmian win, piw i wódek.